BAT over de schreef met festivalverkoop

Door 23 april 2019 mei 15th, 2019 Featured, Tabak

NVWA acht exclusieve verkoopafspraken in strijd met Tabakswet, boete kan oplopen tot een half miljoen euro

Nader onderzoek door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, naar aanleiding van berichtgeving door Onderzoeksredactie Tabak, heeft uitgewezen dat minstens één tabaksfabrikant exclusieve verkoopafspraken met muziekfestivals heeft gemaakt. Dit is in strijd met het sponsorverbod in de Tabakswet. Boetes hiervoor kunnen oplopen tot 450.000 euro. Uit rondvraag door Onderzoeksredactie Tabak blijkt dat het British American Tobacco betreft.

Door Ties Keyzer

Vorig jaar legde de NVWA Camel-producent Japan Tobacco International (JTI) een negenvoudige boete op voor exclusiviteitsafspraken met studentenverenigingen. Toen Onderzoeksredactie Tabak berichtte over soortgelijke afspraken met muziekfestivals, startte de toezichthouder ook daarnaar een onderzoek.

DOR bezocht in 2017 en 2018 telkens ruim twintig festivals. In respectievelijk zestien en zeventien gevallen werden uitsluitend de merken van slechts één tabaksfabrikant aangeboden. Philip Morris International (PMI) bleek marktleider. Festivalorganisatoren erkenden dat zij voor dit exclusieve verkooprecht bedragen tussen €5,000 en €50,000 betaald kregen – wat in de zin van de Tabakswet neerkomt op sponsoring en niet is toegestaan.

Naar aanleiding van deze berichten onderzocht de NVWA zes van in totaal 954 in 2018 georganiseerde festivals. In drie gevallen leidde dit tot de formele constatering van overtreding van het sponsorverbod. In twee gevallen verliep de verkoop niet in strijd met de regels, het zesde onderzoek is nog gaande. MOJO Concerts, organisator van onder meer Pinkpop, laat weten dat het bedrijf dat op haar festivals sigaretten verkocht per brief over het NVWA-onderzoek is geïnformeerd. In 2018 betrof dit het promotiebedrijf MJR TOM. De NVWA richtte zijn onderzoek niet op MJR TOM zelf maar op de fabrikant waarmee dit bedrijf zaken deed, British American Tobacco, producent van onder meer Lucky Strike. Zodra een boete wordt opgelegd, kan BAT daar nog bezwaar tegen maken. Het nog lopende onderzoek betreft volgens de NVWA een andere fabrikant.

Bij navraag naar de geringe omvang van het onderzoek stelt de NVWA dat het ‘niet nodig is om alle festivals te controleren om de werkwijze van de tabaksfabrikanten te achterhalen.’ Dit suggereert dat een festival-brede handhaving niet het doel is.

Marlboro-fabrikant Philip Morris schakelde voor de verkoop op festivals het promotiebedrijf Auxilium in, en heeft in de ogen van de NVWA het sponsorverbod niet overtreden. Op vragen hoe de werkwijze van PMI inhoudelijk dan wel contractueel verschilden van die van BAT geeft de NVWA geen antwoord.

BAT en JTI kregen in 2010 en 2011 ieder een boete van €45,000 voor exclusieve verkoopafspraken met de organisator van Pinkpop. Bij meervoudige overtreding door dezelfde fabrikant kunnen dergelijke boetes stapsgewijs oplopen tot €450,000. Voor zover DOR kan nagaan heeft de NVWA de festivals de afgelopen jaren niet systematisch gecontroleerd. De toezichthouder laat niettemin weten dat het sponsorverbod ‘een speerpunt blijft.’ Over de mogelijke hoogte van de boete die BAT nu te wachten staat doet de NVWA geen uitspraken.

Reacties:

Het promotiebedrijf MJR TOM, dat in 2018 de BAT-sigarettenverkoop op MOJO-festivals verzorgde, verwijst door naar British American Tobacco. Die fabrikant laat weten ‘berichten te hebben ontvangen dat contracten worden onderzocht’, maar (nog) geen boetes opgelegd te hebben gekregen. BAT zegt zijn zaken te doen ‘in strikte overeenstemming met de wet.’

Philip Morris International zegt eveneens geen boetes te hebben gekregen. Auxilium, het promotiebedrijf dat namens PMI verantwoordelijk is voor de sigarettenverkoop op festivals, gaat niet in op de consequenties van het NVWA-onderzoek voor zijn relatie met de sigarettenproducent.

Spirit Hospitality Services, dat namens JTI sigaretten verkoopt op festivals en studentenfeesten, laat weten dat de samenwerking met deze fabrikant begin vorig jaar is beëindigd.